Aan samenwonen zonder samenlevingscontract zijn geen officiële formaliteiten verbonden. Woont u samen en u heeft geen samenlevingscontract, dan is er wettelijk gezien helemaal niets geregeld. Toch heeft dit gevolgen voor regels van bepaalde instanties, zoals de Belastingdienst en sociale zekerheidsinstellingen.

Voor meer informatie hierover kunt u contact opnemen met de Belastingtelefoon en de afdeling Publieksinformatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

Beëindigen relatie
Als u samenwoont zonder samenlevingscontract en u gaat uit elkaar, moet u zelf afspraken maken over het huis, de inboedel en de gemeenschappelijke bezittingen. Samenwonenden zonder contract zijn niet verplicht om elkaar te onderhouden. Geen van beiden heeft dus recht op alimentatie.

Bron: Postbus51

Checklist samenlevingscontract

• Hoe worden de inkomsten verdeeld?
• Hoe worden de kosten van de huishouding verrekend?
• Wat hoort bij de kosten van de huishouding?
• Dient de gezamenlijk bewoonde woning ook gemeenschappelijk eigendom te zijn?
• Wat is het gevolg van het feit dat de ene partner (mogelijk) meer uit eigen middelen aan de financiering van de woning bijdraagt dan de ander?
• Hoe wordt de positie versterkt van degene die intrekt bij iemand die enig eigenaar is van de woning?
• Dienen voor gezamenlijke rekening aangeschafte inboedelgoederen en (andere) huishoudelijke spullen gemeenschappelijk eigendom te zijn?
• Hoe moet worden aangetoond dat bepaalde zaken niet gemeenschappelijk zijn?
• Zullen partijen bij voorkeur gezamenlijk als huurder van de gemeenschappelijke woning optreden?
• Melden partijen elkaar (zo mogelijk) aan als begunstigde voor het partnerpensioen?
• Op welke wijze zijn overlijdensrisicoverzekeringen formeel geregeld? Is bij de zogenaamde spaarhypotheek een splitsing aangebracht tussen de spaarpremie en de risicopremie?
• Wat zullen de gevolgen zijn bij het uit elkaar gaan? Wie blijft in de woning? Hoe worden de gemeenschappelijke goederen verdeeld? Dient de ene partner een bijdrage te leveren aan de verhuis- en herinrichtingskosten van de andere?
• Zou in bepaalde omstandigheden gedurende een bepaalde tijd een alimentatieplicht moeten bestaan?
• Is het wellicht gewenst dat de partner (niet-ouder) na beëindiging van de relatie nog enige tijd alimentatie betaalt voor het kind van de ex-partner?
• Wat moet er gebeuren in geval van overlijden? Dient een testament te worden gemaakt ten gunste van de langstlevende partner? Moet onderscheid gemaakt worden tussen de situatie waarin afstammelingen aanwezig zijn en het geval waarin dat niet zo is?
• Moeten bij overlijden bepaalde goederen niet naar de partner, maar naar de familie van de overledene?
• Op welke wijze dienen geschillen tussen partijen te worden beslist?

Ongehuwd samenwonenden en erfrecht
Samenwoners willen vaak dat bij het overlijden van de één alle goederen naar de ander gaan.
Volgens het versterferfrecht erven zij niet van elkaar. Als zij dat wel willen, moeten zij een testament maken. Als zij daarnaast ook een notariële samenlevingsovereenkomst hebben gesloten, kunnen zij de erfrechtelijke positie van de partner ten opzichte van de kinderen zo regelen dat de partner even goed is beschermd als de echtgenoot.

Soms zullen samenwoners een verblijvingsbeding voldoende vinden. Dat is een overeenkomst tussen de twee partners, waarin zij vastleggen dat als de één overlijdt de ander de gemeenschappelijke goederen krijgt, al dan niet tegen betaling van de waarde daarvan.
Anders verwoord: als twee partners samen eigenaar zijn van een huis (of van andere gemeenschappelijke goederen zoals inboedel), kunnen zij via het verblijvingsbeding bepalen dat bij overlijden van de één de langstlevende volledig eigenaar van het huis wordt.
Het is aan te raden het verblijvingsbeding notarieel vast te leggen. Gebeurt dat niet, dan kan het in sommige gevallen achteraf nietig blijken te zijn. Vaak maakt een verblijvingsbeding onderdeel uit van een samenlevingscontract. Als één van beiden kinderen heeft, is het verstandig de erfrechtelijke gevolgen van een verblijvingsbeding met een notaris te bespreken.

Bron: Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie