• de vrouw die het kind baart, is volgens de wet de moeder van het kind;
• de man die het kind erkent, is volgens de wet de vader van het kind;
• wanneer een man het kind erkent van een ongehuwde vrouw waarmee hij geen geregistreerd partnerschap aan is gegaan, leidt dat niet automatisch tot ouderlijk gezag voor de vader. Daartoe is nodig dat beide ouders het gezag aanvragen;
• tussen een kind en een niet-ouder die het kind verzorgt en opvoedt, bestaan geen familierechtelijke banden. Die kunnen er komen door erkenning of adoptie;
• ouder en niet-ouder kunnen in gelijke mate verantwoordelijk worden voor de verzorging en opvoeding van een kind, door het uitoefenen van gezamenlijk gezag over het kind.

Voorbeelden
Hieronder vindt u een aantal voorbeelden van de mogelijkheden die de hoofdregels in de praktijk bieden voor andere samenlevingsvormen dan het huwelijk van een man en een vrouw:

• als een vrouw en man samenwonen en er wordt een kind geboren, is de vrouw de moeder van het kind. De man kan het kind erkennen en is dan de vader van het kind. Samen met de moeder kan hij het gezag over het kind aanvragen;
• een man heeft een kind en woont samen met zijn vriendin. Indien mogelijk en gewenst kan deze vriendin het kind adopteren of samen met haar vriend (de vader) het gezamenlijke gezag aanvragen;
• binnen een relatie van twee vrouwen (duomoeders) krijgt er één een kind. De vrouw uit wie het kind wordt geboren is de moeder. De vrouw uit wie het kind niet is geboren is niet van rechtswege de moeder van het kind, ook niet wanneer zij de echtgenote is van de moeder. Zij zal, om in familierechtelijke betrekking tot het kind te komen, het kind moeten adopteren (stiefouderadoptie). Erkennen van een kind door een vrouw is dus niet mogelijk;
• twee mannen voeden samen een kind op, één van hen is de vader van het kind. Indien mogelijk en gewenst kan zijn partner het kind adopteren of zij kunnen het gezamenlijke gezag aanvragen.

Wat is erkenning?
Een man die niet getrouwd is met de moeder van een kind kan toch officieel het vaderschap van het kind op zich nemen. Dit wordt het erkennen van een kind genoemd. Door erkenning krijgt een kind dat buiten het huwelijk wordt geboren een wettelijke vader. De man die het kind erkent, gaat familierechtelijke betrekkingen aan met het kind. Hij krijgt onder andere een onderhoudsplicht en een erfrechtelijke band. De erkenner hoeft niet de biologische vader te zijn.

Erkenning binnen huwelijk
Als een vrouw en een man getrouwd zijn en een kind krijgen, is de erkenning automatisch geregeld. De echtgenoot van de moeder wordt door de wet beschouwd als de vader. Door het huwelijk ontstaan tussen de echtgenoten en het kind alle familierechtelijke banden.

Erkenning niet automatisch binnen geregistreerd partnerschap
Als u en uw partner een geregistreerd partnerschap hebben, is de erkenning van uw kind niet automatisch geregeld. De vader moet het kind erkennen bij de gemeente.

Verschil erkenning en gezag
Door erkenning wordt een man de wettelijke vader. Maar hij is dan geen wettelijke vertegenwoordiger. Hiervoor moet een man het gezag hebben over het kind. Met gezag kan de vader rechtshandelingen verrichten namens het kind, bijvoorbeeld het zetten van een handtekening of het voeren van een gerechtelijke procedure. Om het ouderlijk gezag over het kind te krijgen, kan de vader samen met de moeder een verzoek indienen bij de griffie van de rechtbank.

Naamskeuze
Op het moment dat u uw kind erkent, kunt u de achternaam voor uw kind kiezen. Als ouders kiest u welke achternaam uw eerste kind krijgt; die van de moeder of die van de vader. U kunt slechts één keer naamskeuze doen. De naamskeuze voor het eerste kind geldt voor alle volgende kinderen van dezelfde ouders in het gezin.

Wat is co-ouderschap?
Als u en uw partner uit elkaar gaan en u heeft samen kinderen, kunt u kiezen voor co-ouderschap. Dit houdt in dat uw kind afwisselend bij u en uw partner woont en door u beiden wordt opgevoed en verzorgd. De feitelijke afspraken tussen u, uw ex-partner en uw kind(eren) staan los van het ouderlijk gezag van het kind. Co-ouders hoeven geen gezamenlijk ouderlijk gezag uit te oefenen. In de praktijk gebeurt dit vaak wel zo. Voor het aangaan van een co-ouderschapsregeling is de medewerking van beide ouders nodig. Een bestaande co-ouderschapsregeling kan niet zomaar eenzijdig worden gewijzigd.

Afspraken vastleggen
Het is erg belangrijk om de afspraken die u en uw ex-partner maken, vast te leggen. U kunt het co-ouderschap via een echtscheidingsconvenant of notariële akte regelen. Hierin kan bijvoorbeeld geregeld worden wie de kinderen op welk tijdstip heeft en wie welke kosten draagt. Veel instanties vinden het co-ouderschap makkelijker te accepteren als het op papier staat.

Bron: Postbus51